Neden kritik?
Tek başına bir sayı hiçbir şey anlatmaz. "Bu ay 12.400 oturum" ifadesi, karşılaştırma olmadan iyi mi kötü mü belli değildir.
Ancak yanlış dönem seçimi de yanlış karar ürettirir.
Karşılaştırma türleri
| Tür | Kısaltma | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|
| Önceki dönem | MoM | Kısa vadeli değişim takibi |
| Geçen yılın aynı dönemi | YoY | Mevsimsel işlerde zorunlu |
| Yıl başından bugüne | YTD | Yıllık hedef takibi |
| Hareketli ortalama | — | Gürültüyü azaltmak |
En sık yapılan hata: mevsimselliği görmezden gelmek
Mevsimsel bir işte "geçen aya göre" karşılaştırma sistematik olarak yanıltır:
Ocak vs Aralık: -%45 → "Felaket!"
Ocak vs Ocak: +%22 → Gerçek: sağlıklı büyüme
Aralık zirve, Ocak dip aydır. Aylık karşılaştırma bu gerçeği yansıtmaz.
Gün sayısı ve hafta yapısı
Aylar farklı uzunluktadır ve farklı sayıda hafta sonu içerir. B2B sitelerinde bu fark belirgindir:
- Şubat (28 gün) ile Mart (31 gün) doğrudan karşılaştırılamaz
- Bir ayda 4, diğerinde 5 hafta sonu olabilir
- Resmî tatiller dönemi etkiler
Çözüm: Günlük ortalama karşılaştırın veya tam hafta bazlı dönemler kullanın.
Search Console'un özel durumu
Search Console verisi 2-3 gün gecikmelidir. Son günleri içeren karşılaştırmalar yapay düşüş gösterir.
Çözüm: Karşılaştırma dönemini son 3 günü dışlayacak biçimde ayarlayın veya bu durumu rapor notu olarak belirtin.
Raporlamada standart kurun
Her rapor aynı karşılaştırma mantığını kullanmalıdır. Bazen aylık, bazen yıllık karşılaştırma sunmak, iyi görünen sayıyı seçme izlenimi yaratır ve güvenilirliği zedeler.
Öneri: Her metriği hem önceki dönem hem geçen yıl ile birlikte gösterin. Bu, hem kısa vadeli değişimi hem gerçek eğilimi aynı anda görünür kılar.
Uzun eğilim de gösterin
İki noktalı karşılaştırma bazen yanıltır. 12 aylık grafik, tek bir yüzdelik değişimden çok daha fazla bilgi taşır ve tek seferlik dalgalanmaları bağlamına oturtur.
Ne anlama gelir?
Dönem karşılaştırması (period comparison), bir metrik veya performansın iki farklı zaman dilimi arasında karşılaştırılmasıdır: bu ay - geçen ay, bu yıl - geçen yıl gibi. Tek bir dönemin rakamı bağlamsızdır; asıl anlam, o rakamın önceki bir dönemle karşılaştırılmasından doğar. SEO'da trendi ve gelişimi anlamanın temel yöntemidir.
Karşılaştırma türleri
- Dönem üstü dönem: Bu ay - geçen ay
- Yıl üstü yıl: Bu yıl - geçen yılın aynı dönemi (mevsimselliği hesaba katar)
Mevsimselliğe dikkat
Dönem karşılaştırmasında en yaygın hata, mevsimselliği göz ardı etmektir. Aralık ayını kasımla karşılaştırmak, mevsimsel bir işte yanıltıcıdır; çünkü doğal talep farkı vardır. Bu tür işlerde "yıl üstü yıl" karşılaştırması (bu aralık - geçen aralık) daha doğrudur; çünkü aynı mevsimsel koşulları karşılaştırır. Doğru karşılaştırma dönemi seçmek, yanlış sonuçlardan kaçınmanın anahtarıdır.
Gerçek örnek
Bir e-ticaret sitesi, ocak trafiğinin aralığa göre düştüğünü görüp paniğe kapıldı. Oysa aralık, yılbaşı nedeniyle doğal bir zirveydi. Ocak, geçen yılın ocağıyla karşılaştırıldığında aslında büyüme vardı. Doğru dönem karşılaştırması, gereksiz paniği önledi.
Özet
Dönem karşılaştırması, performansı iki zaman dilimi arasında karşılaştırarak trendi ve gelişimi gösterir. Mevsimsel işlerde "yıl üstü yıl" karşılaştırması daha doğrudur; doğru karşılaştırma dönemini seçmek, yanıltıcı sonuçlardan ve gereksiz panikten kaçınmanın anahtarıdır.