Ne anlama gelir?
Klavye Navigasyonu (Keyboard Navigation), bir sitenin fare kullanmadan, yalnızca klavye (Tab, Enter, ok tuşları) ile tam olarak kullanılabilmesidir. Motor engelli kullanıcılar ve birçok ileri kullanıcı için hayatidir.
Gereklilikler
- Tüm etkileşimli öğelere Tab ile ulaşılabilmeli
- Odak sırası mantıklı olmalı
- Görünür bir odak göstergesi bulunmalı
- Hiçbir öğe "klavye tuzağı" oluşturmamalı
Yaygın test
Fareyi bir kenara bırakıp siteyi baştan sona yalnızca klavyeyle kullanmayı deneyin. Ulaşamadığınız veya kullanamadığınız her öğe, bir erişilebilirlik sorunudur.
Ne yapmalı?
Tüm işlevlerin klavyeyle erişilebilir olduğundan emin olun; menüler, formlar ve modallar dahil. Klavye erişilebilirliği, WCAG uyumunun temel taşlarından biridir.
Ne anlama gelir?
Klavye navigasyonu (keyboard navigation), bir web sitesinin yalnızca klavye kullanılarak (fare olmadan) tam olarak gezilebilmesi ve kullanılabilmesidir. Motor engelli, fare kullanamayan veya ekran okuyucu kullanan birçok kullanıcı, web sitelerinde gezinmek için klavyeyi (özellikle Tab tuşunu) kullanır. Klavye navigasyonu, web erişilebilirliğinin temel bir gereğidir; bir sitenin tüm işlevlerine ve içeriğine klavyeyle erişilebilmesi gerekir.
Klavye navigasyonu gereksinimleri
- Tüm etkileşimli öğelere Tab ile erişilebilmesi
- Mantıklı ve tahmin edilebilir gezinme sırası
- Net bir odak göstergesi (nerede olunduğu görünmeli)
- Klavye tuzağı olmaması (bir öğeye takılıp kalmama)
Neden önemli?
Klavye navigasyonu, fare kullanamayan kullanıcılar için bir siteyi kullanılabilir kılmanın temelidir. Motor engelli kullanıcılar, geçici olarak fare kullanamayanlar ve ekran okuyucu kullananların çoğu, web sitelerinde gezinmek için klavyeye güvenir; bu yüzden bir sitenin tüm işlevlerinin (bağlantılar, butonlar, formlar, menüler) yalnızca klavyeyle kullanılabilmesi kritiktir. İyi bir klavye navigasyonu için birkaç ilke önemlidir. Birincisi, tüm etkileşimli öğelere Tab tuşuyla sırayla erişilebilmelidir; fareyle tıklanabilen her şey klavyeyle de erişilebilir olmalıdır. İkincisi, gezinme sırası mantıklı ve tahmin edilebilir olmalıdır; genellikle görsel düzenle (yukarıdan aşağıya, soldan sağa) uyumlu olmalıdır. Üçüncüsü, kullanıcının o an hangi öğede olduğunu gösteren net bir odak göstergesi (focus indicator) bulunmalıdır; bu olmadan, klavye kullanıcısı nerede olduğunu bilemez. Dördüncüsü, klavye tuzağı olmamalıdır; kullanıcı bir öğeye (örneğin bir modal pencereye) takılıp klavyeyle çıkamamalıdır. Klavye navigasyonu, özellikle karmaşık, etkileşimli ve JavaScript ağırlıklı sitelerde dikkat gerektirir; bu tür siteler bazen fareyle çalışacak biçimde tasarlanıp klavye erişilebilirliği göz ardı edilir. SEO açısından klavye navigasyonu doğrudan bir faktör olmasa da, erişilebilir ve iyi yapılandırılmış bir site genel olarak hem kullanıcılar hem arama motorları için daha iyidir. Klavye navigasyonunu test etmek (bir sayfayı yalnızca klavyeyle gezmeye çalışmak), erişilebilirlik sorunlarını ortaya çıkarmanın basit ve etkili bir yoludur. Klavye erişilebilirliği, kapsayıcı bir web deneyiminin temel bir bileşenidir.
Gerçek örnek
Bir sitenin menüsü ve etkileşimli öğeleri yalnızca fareyle çalışıyor, klavyeyle erişilemiyordu; klavye kullanan kullanıcılar siteyi kullanamıyordu. Tüm öğeler Tab ile erişilebilir hale getirildiğinde, mantıklı bir gezinme sırası ve net odak göstergesi eklendiğinde, site klavye kullanıcıları için tam kullanılabilir oldu.
Özet
Klavye navigasyonu, bir sitenin yalnızca klavyeyle tam gezilebilmesidir; fare kullanamayan kullanıcılar için kritiktir. Tüm etkileşimli öğelere Tab ile erişim, mantıklı sıra, net odak göstergesi ve klavye tuzağı olmaması gerekir. Erişilebilirliğin temel bir gereği ve kapsayıcı deneyimin parçasıdır.